Metodologia danych emerytalnych | emeryturypolska.pl

Zasada linii czerwonej danych

Nie wymyślamy danych z powietrza. Każda cyfra pochodzi ze źródła publicznego lub jest wyliczona na podstawie danych publicznych.
Dopuszczalne obliczenia: średnie ważone ważone liczbą beneficjentów, wskaźniki (emerytura/wynagrodzenie), korekty o inflację (CPI), konwersje nominalne-realne, luka płci.
Niedopuszczalne: interpolacja brakujących danych, modele predykcyjne podawane jako fakt, dane bez podania źródła i daty.
Polityka ciszy: jeśli danych brak lub próba jest zbyt mała (n<100), podajemy '—' zamiast szacunku.

Gdy obliczamy 'średnią emeryturę krajową' na podstawie danych regionalnych, stosujemy średnią ważoną liczbą beneficjentów w każdym województwie: AVG = Σ(kwota_i × n_i) / Σ(n_i).
Prosta średnia arytmetyczna z 16 województw byłaby błędem — województwa różnią się liczebnością 14-krotnie (mazowieckie vs. opolskie).
Dane ZUS publikowane na poziomie krajowym są przez ZUS wyliczone poprawnie — używamy ich bez przekształceń. Nasze ważone średnie służą do weryfikacji i do wypełnienia luk regionalnych.

Zmiana nominalna między rokiem A i B: ΔN = (kwota_A - kwota_B) / kwota_B × 100%.
Zmiana realna skumulowana (dokładna): ΔR = ((1+ΔN/100) / Π(1+CPI_t/100) - 1) × 100%, gdzie iloczyn biegnie po latach t od B+1 do A włącznie.
Przybliżona zmiana realna (orientacyjna, używana w /porownaj/lata): ΔR ≈ ΔN - CPI_A. Metoda daje poprawny wynik dla jednego roku. Dla wielu lat stosujemy iloczynowy wzór powyżej.
CPI: dane Eurostat HICP (CP00 ALL, Polska, zmiana roczna) lub GUS CPI roczny — różnice między obydwoma są poniżej 0,3 pkt. proc.

Luka płci w emeryturach: (emerytura_M - emerytura_K) / emerytura_M × 100% — pokazuje, o ile % mniej zarabia kobieta względem mężczyzny.
Luka w oczekiwanej długości życia (EV): EV_K - EV_M (kobiety żyją dłużej, wynik dodatni).
Źródło EV: GUS BDL — tablice trwania życia według województwa i płci. Dane roczne.
Luki regionalne EV obliczamy na podstawie ostatniego dostępnego roku GUS BDL — zwykle rok t-1.

Stopa zastąpienia brutto: emerytura_brutto / wynagrodzenie_brutto_przed_emeryturą × 100%.
Metodologia OECD (Pensions at a Glance): obliczana dla pracownika z pełnym stażem (40 lat), zarabiającego 100% przeciętnego wynagrodzenia (Average Wage). Wartość dla Polski: ~38% (2023).
Serwis nie oblicza indywidualnej stopy zastąpienia — to zadanie kalkulatora NDC. Wartości OECD/Eurostat cytujemy dosłownie jako porównanie systemów, nie jako prognozę indywidualną.

Dane demograficzne według województwa: GUS Bank Danych Lokalnych (bdl.stat.gov.pl). Podziałka: 16 województw (NUTS-2).
Dane ZUS po województwach: dostępne do 2011 roku. Od 2012 ZUS nie publikuje danych terytorialnych — używamy GUS BDL jako główne źródło demografii regionalnej.
Mapa koropletyczna: shapefile GUS/TERYT, projekcja Merkatora uproszczona.

IPC: HICP (Harmonised Index of Consumer Prices) — Eurostat, zmienna CP00 (wszystkie artykuły), Polska (PL), zmiana roczna.
Korekty realne skumulowane: stosujemy iloczynowy wzór (patrz sekcja 'Zmiana realna skumulowana').
Jeśli korekta realna nie jest możliwa z powodu braku danych HICP za dany rok, podajemy tylko wartości nominalne z adnotacją.

Wiek emerytalny, minimalna emerytura, limity IKE/IKZE, wskaźnik waloryzacji: aktualizowane na bieżąco na podstawie aktów prawnych (Dziennik Ustaw, obwieszczenia MRPiPS).
Każdy parametr zawiera datę wejścia w życie (vigencia_desde) i datę wygaśnięcia (vigencia_hasta, jeśli dotyczy). Parametry bez daty wygaśnięcia są nadal obowiązujące.
Cytowanie: format 'art. X ust. Y ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS (tekst jedn. Dz.U. 2023 poz. 1251 ze zm.)'.

Kalkulator NDC stosuje uproszczoną formułę: Emerytura = Kapitał / T_dalsze, gdzie Kapitał = Σ(składka_t × V_waloryzacja_t).
Waloryzacja przyjęta: 3,5% r/r (wartość konserwatywna). Rzeczywista waloryzacja zależy od PKB i CPI i jest zmienna co roku.
T_dalsze: Tablice trwania życia GUS dla roku przejścia na emeryturę. Tablice zmieniają się co roku — kalkulator używa edycji z roku publikacji.
Kalkulator nie uwzględnia: kapitału początkowego (sprzed 1999), OFE, przerw składkowych, pracy za granicą, 13./14. emerytury.
Wyniki mają charakter wyłącznie szacunkowy i informacyjny. Nie stanowią wiążącej decyzji ZUS ani porady finansowej.

Eurostat Statistics API v1.0 (ec.europa.eu/eurostat/api/dissemination/statistics/1.0).
OECD Pensions at a Glance: dane z edycji 2023 (ostatnia dostępna). Publikacja dwuletnia.
Stopa zastąpienia OECD: wartość brutto dla pracownika o przeciętnym wynagrodzeniu (Average Wage) według standardowej metodologii OECD.
Wiek emerytalny UE: dane Eurostat/MISSOC (Mutual Information System on Social Protection). Dla krajów z elastycznym wiekiem podajemy wiek ustawowy.

GUS BDL: coroczna (dane za rok t publikowane w Q3/Q4 roku t+1).
Eurostat HICP: comiesięczna — bieżące CPI odzwierciedla dane do miesiąca t-1.
ZUS: coroczna (Ważniejsze informacje z zakresu ubezpieczeń społecznych — publikacja Q2 każdego roku).
Parametry prawne: natychmiast po wejściu w życie aktu / obwieszczenia MRPiPS.
Pełna historia aktualizacji dostępna w /dane/changelog.

Pytania dotyczące metodologii: info@emeryturypolska.pl