Emerytury — porównanie międzynarodowe

Polska emerytura na tle Europy wypada niejednoznacznie. Stopa zastąpienia brutto — relacja pierwszej emerytury do ostatniego wynagrodzenia — wynosi według OECD (Pensions at a Glance 2023) około 38% przy średnim wynagrodzeniu, co plasuje Polskę poniżej mediany UE. Jednocześnie faktyczny wiek wyjścia z rynku pracy jest w Polsce jednym z najniższych w Unii — efekt obniżenia ustawowego wieku emerytalnego w 2017 roku i dostępności świadczeń pomostowych dla wybranych grup.

Wydatki emerytalne jako procent PKB (ok. 11%) są zbliżone do średniej UE-27, jednak trend demograficzny — Polska ma jeden z najniższych wskaźników dzietności w Europie — sugeruje rosnącą presję fiskalną w nadchodzących dekadach.

Według najnowszych danych Eurostat zagregowana stopa zastąpienia w Polsce wynosi 0,60 — dokładnie na poziomie średniej UE-27. Druga, niezależna miara (EU-SILC, tablica ilc_pnp3: relacja mediany emerytury osób 65–74 do mediany zarobków osób 50–59) potwierdza ten poziom — i ujawnia lukę płci: dla mężczyzn stopa zastąpienia wynosi 0,68, a dla kobiet zaledwie 0,56. Najwyższe stopy zastąpienia w Europie mają Hiszpania (0,81) i Włochy (0,80), najniższe — Niemcy (0,48) i Węgry (0,49).

Luka emerytalna kobiet (różnica w przeciętnym świadczeniu) to 19,7% i jest niższa od średniej unijnej (23,3%) oraz od Niemiec (27%) czy Austrii (35,3%). Zagrożenie ubóstwem osób 65+ wynosi 25,2% — nieco poniżej średniej UE (26,6%). W strukturze świadczeń (ESSPROS, spr_pns_ben) dominują emerytury, uzupełniane przez renty z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinne. Wszystkie kwoty można też przeliczyć na euro po kursie NBP — przeciętna polska emerytura odpowiada ok. 900–950 EUR miesięcznie.

Źródła: Eurostat (tespm100, ilc_pnp3, ilc_pnp13, ilc_li02, spr_pns_ben, spr_exp_pens), NBP (kursy walut) oraz OECD Pensions at a Glance.