Luka płci w danych emerytalnych

Kobiety żyją dłużej niż mężczyźni, ale przechodzą na emeryturę wcześniej (60 lat vs 65 lat). To przekłada się na różnicę w wysokości świadczeń.

Polska jest jedynym krajem UE, w którym ustawowy wiek emerytalny kobiet jest o 5 lat niższy niż mężczyzn (60 vs 65 lat). Ta różnica — w połączeniu z wyższą oczekiwaną długością życia kobiet — tworzy dwie przeciwstawne siły: kobiety pobierają emeryturę przez więcej lat, ale gromadzą krótszy staż składkowy i niższy kapitał NDC, co skutkuje niższymi miesięcznymi świadczeniami.

Według danych ZUS (struktura emerytur, grudzień 2024) średnia emerytura kobiet wynosi 3 321,12 zł brutto wobec 4 818,02 zł u mężczyzn — jest więc o ok. 31% niższa. W rozkładzie kobiety dominują w przedziałach 2 000–3 500 zł, mężczyźni — w 3 500–5 000 zł i wyższych. Różnica wynika przede wszystkim z krótszego okresu składkowego i historycznie niższych zarobków — a nie z dyskryminacji w samym wzorze NDC, który jest aktuarialnie neutralny pod względem płci. Oczekiwana długość życia przy urodzeniu pochodzi z GUS Bank Danych Lokalnych; różnica między płciami zmniejsza się powoli: z ok. 8,3 roku w 2005 r. do ok. 6,5 roku w 2023 r.

Rozkład emerytur według płci · 2024

Odsetek kobiet i mężczyzn w każdym przedziale kwoty brutto. Kobiety wyraźnie koncentrują się w niższych przedziałach, mężczyźni — w wyższych. To samo widać w stopie zastąpienia (EU-SILC): mężczyźni 0,68, kobiety 0,56.

Wykres — kobiety vs mężczyźni600 i mniej: Kobiety=0.6%, Mężczyźni=0.7%; 600,01–700: Kobiety=0.2%, Mężczyźni=0.2%; 700,01–800: Kobiety=0.4%, Mężczyźni=0.2%; 800,01–900: Kobiety=0.6%, Mężczyźni=0.3%; 900,01–1000: Kobiety=0.7%, Mężczyźni=0.3%; 1000,01–1200: Kobiety=1.8%, Mężczyźni=0.6%; 1200,01–1400: Kobiety=2.2%, Mężczyźni=0.7%; 1400,01–1600: Kobiety=1.9%, Mężczyźni=0.7%; 1600,01–1800: Kobiety=3.4%, Mężczyźni=0.8%; 1800,01–2000: Kobiety=3.8%, Mężczyźni=1.0%; 2000,01–2200: Kobiety=7.0%, Mężczyźni=1.9%; 2200,01–2400: Kobiety=6.5%, Mężczyźni=1.9%; 2400,01–2600: Kobiety=7.4%, Mężczyźni=2.3%; 2600,01–2800: Kobiety=7.5%, Mężczyźni=2.8%; 2800,01–3000: Kobiety=7.1%, Mężczyźni=3.4%; 3000,01–3500: Kobiety=14.1%, Mężczyźni=10.7%; 3500,01–4000: Kobiety=9.8%, Mężczyźni=12.1%; 4000,01–4500: Kobiety=6.8%, Mężczyźni=11.3%; 4500,01–5000: Kobiety=4.9%, Mężczyźni=9.7%; 5000,01–5500: Kobiety=3.6%, Mężczyźni=8.0%; 5500,01–6000: Kobiety=2.7%, Mężczyźni=6.5%; 6000,01–6500: Kobiety=2.0%, Mężczyźni=5.3%; 6500,01–7000: Kobiety=1.4%, Mężczyźni=4.2%; 7000,01–7500: Kobiety=1.0%, Mężczyźni=3.3%; 7500,01–8000: Kobiety=0.7%, Mężczyźni=2.5%; 8000,01–8500: Kobiety=0.5%, Mężczyźni=1.9%; 8500,01–9000: Kobiety=0.4%, Mężczyźni=1.5%; 9000,01–9500: Kobiety=0.3%, Mężczyźni=1.2%; 9500,01–10000: Kobiety=0.2%, Mężczyźni=1.0%; 10 000,01 i więcej: Kobiety=0.5%, Mężczyźni=3.0%KobietyMężczyźni600 i mniej — Kobiety: 0.6%600 i mniej — Mężczyźni: 0.7%0.6%0.7%600 i mniej600,01–700 — Kobiety: 0.2%600,01–700 — Mężczyźni: 0.2%0.2%0.2%700,01–800 — Kobiety: 0.4%700,01–800 — Mężczyźni: 0.2%0.4%0.2%700,01–800800,01–900 — Kobiety: 0.6%800,01–900 — Mężczyźni: 0.3%0.6%0.3%900,01–1000 — Kobiety: 0.7%900,01–1000 — Mężczyźni: 0.3%0.7%0.3%900,01–10001000,01–1200 — Kobiety: 1.8%1000,01–1200 — Mężczyźni: 0.6%1.8%0.6%1200,01–1400 — Kobiety: 2.2%1200,01–1400 — Mężczyźni: 0.7%2.2%0.7%1200,01–14001400,01–1600 — Kobiety: 1.9%1400,01–1600 — Mężczyźni: 0.7%1.9%0.7%1600,01–1800 — Kobiety: 3.4%1600,01–1800 — Mężczyźni: 0.8%3.4%0.8%1600,01–18001800,01–2000 — Kobiety: 3.8%1800,01–2000 — Mężczyźni: 1.0%3.8%1.0%2000,01–2200 — Kobiety: 7.0%2000,01–2200 — Mężczyźni: 1.9%7.0%1.9%2000,01–22002200,01–2400 — Kobiety: 6.5%2200,01–2400 — Mężczyźni: 1.9%6.5%1.9%2400,01–2600 — Kobiety: 7.4%2400,01–2600 — Mężczyźni: 2.3%7.4%2.3%2400,01–26002600,01–2800 — Kobiety: 7.5%2600,01–2800 — Mężczyźni: 2.8%7.5%2.8%2800,01–3000 — Kobiety: 7.1%2800,01–3000 — Mężczyźni: 3.4%7.1%3.4%2800,01–30003000,01–3500 — Kobiety: 14.1%3000,01–3500 — Mężczyźni: 10.7%14.1%10.7%3500,01–4000 — Kobiety: 9.8%3500,01–4000 — Mężczyźni: 12.1%9.8%12.1%3500,01–40004000,01–4500 — Kobiety: 6.8%4000,01–4500 — Mężczyźni: 11.3%6.8%11.3%4500,01–5000 — Kobiety: 4.9%4500,01–5000 — Mężczyźni: 9.7%4.9%9.7%4500,01–50005000,01–5500 — Kobiety: 3.6%5000,01–5500 — Mężczyźni: 8.0%3.6%8.0%5500,01–6000 — Kobiety: 2.7%5500,01–6000 — Mężczyźni: 6.5%2.7%6.5%5500,01–60006000,01–6500 — Kobiety: 2.0%6000,01–6500 — Mężczyźni: 5.3%2.0%5.3%6500,01–7000 — Kobiety: 1.4%6500,01–7000 — Mężczyźni: 4.2%1.4%4.2%6500,01–70007000,01–7500 — Kobiety: 1.0%7000,01–7500 — Mężczyźni: 3.3%1.0%3.3%7500,01–8000 — Kobiety: 0.7%7500,01–8000 — Mężczyźni: 2.5%0.7%2.5%7500,01–80008000,01–8500 — Kobiety: 0.5%8000,01–8500 — Mężczyźni: 1.9%0.5%1.9%8500,01–9000 — Kobiety: 0.4%8500,01–9000 — Mężczyźni: 1.5%0.4%1.5%8500,01–90009000,01–9500 — Kobiety: 0.3%9000,01–9500 — Mężczyźni: 1.2%0.3%1.2%9500,01–10000 — Kobiety: 0.2%9500,01–10000 — Mężczyźni: 1.0%0.2%1.0%9500,01–1000010 000,01 i więcej — Kobiety: 0.5%10 000,01 i więcej — Mężczyźni: 3.0%0.5%3.0%

Seria historyczna — oczekiwana długość życia

RokKobietyMężczyźniLuka (lat)
Źródło:GUS Bank Danych Lokalnych — Przeciętne dalsze trwanie życia (2024)