Emerytura z Niemiec — jak ubiegać się przez ZUS w 2026 roku
Polska i Niemcy należą do Unii Europejskiej, co oznacza, że okresy ubezpieczenia w obu krajach są koordynowane na podstawie rozporządzenia (WE) nr 883/2004 o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Polak, który pracował zarówno w Polsce, jak i w Niemczech, może otrzymać emeryturę z obu krajów — osobne świadczenia z ZUS (za okresy polskie) i z Deutsche Rentenversicherung (DRV) (za okresy niemieckie).
Zasada koordynacji — jak to działa
Zasada koordynacji UE działa następująco: 1. Każdy kraj wypłaca emeryturę proporcjonalnie do swoich okresów ubezpieczenia. 2. Okresy z innych krajów UE mogą być sumowane, aby sprawdzić, czy spełnione są minimalne wymogi stażowe do nabycia prawa do emerytury w danym kraju. 3. Jeśli w Niemczech masz mniej niż 5 lat ubezpieczenia (Wartezeit), okresy polskie "pożyczone" pozwolą nabyć prawo do emerytury DRV — ale DRV wypłaci tylko kwotę proporcjonalną do faktycznych lat w Niemczech.
Warunki nabycia emerytury z Niemiec (DRV)
| Rodzaj emerytury | Wymagany staż w DRV | Wiek |
|---|---|---|
| Regelaltersrente (standardowa) | 5 lat (Wartezeit) | 67 lat (dla ur. po 1964 r.) |
| Altersrente für langjährig Versicherte | 35 lat | 65–67 lat |
| Altersrente für besonders langjährig Versicherte | 45 lat | 63–65 lat |
Uwaga: "lata" w DRV to lata z uwzględnieniem pracy, opieki nad dziećmi, nieobecności chorobowych i in. — system punktowy (Entgeltpunkte).
Procedura składania wniosku przez ZUS
Nie musisz kontaktować się bezpośrednio z DRV w Niemczech. Wniosek składa się przez ZUS, który pełni rolę instytucji łącznikowej.
- Złóż wniosek EMP w ZUS (wniosek o emeryturę) — zaznacz, że ubiegasz się też o emeryturę z Niemiec.
- ZUS prześle do DRV formularz E202 (wniosek o emeryturę zagraniczną) i, jeśli potrzeba, E205 (potwierdzenie polskich okresów ubezpieczenia).
- DRV wydaje niezależną decyzję emerytalną i przesyła ją bezpośrednio do wnioskodawcy (lub przez ZUS).
- DRV przelewa środki bezpośrednio na rachunek bankowy wskazany przez wnioskodawcę (konto w Polsce lub Niemczech).
Dokumenty i formularze
| Formularz | Cel | Kto wypełnia |
|---|---|---|
| EMP | Wniosek o emeryturę ZUS | Wnioskodawca |
| E202 | Wniosek o emeryturę z Niemiec | ZUS (za pośrednictwem) |
| E205 | Potwierdzenie polskich okresów ubezpieczenia | ZUS |
| E207 | Historia ubezpieczeniowa | Wymiana między ZUS a DRV |
Podatki od emerytury z Niemiec
Emerytura z DRV jest opodatkowana w Polsce — jeśli Polska jest krajem rezydencji podatkowej wnioskodawcy (umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania PL-DE, Art. 18). Emerytura z DRV podlega wykazaniu w polskim PIT i jest opodatkowana według polskiej skali.
Wyjątek: emerytura wypłacana przez Niemcy z ubezpieczeń publicznych (Versorgungsbezüge — np. dla urzędników) może być opodatkowana w Niemczech — warto skonsultować z doradcą podatkowym.
Jak sprawdzić swoje konto w DRV
Możesz sprawdzić zgromadzone Entgeltpunkte i historię składek na stronie deutsche-rentenversicherung.de — po rejestracji online lub w placówce DRV. Możliwy jest też kontakt korespondencyjny po polsku z oddziałami DRV obsługującymi wnioskodawców z Polski (głównie DRV Bayern Süd).
Najczęstsze pytania
Czy muszę mieszkać w Niemczech, żeby dostać emeryturę z DRV? Nie. Emerytura DRV może być wypłacana na konto bankowe w Polsce. Wystarczy spełnienie warunków ubezpieczeniowych (Wartezeit).
Czy miniprace (Minijob) w Niemczech wliczają się do emerytury? Minijobs (do 520 EUR/mies.) co do zasady są zwolnione ze składek emerytalnych (pracodawca płaci ryczałtowo, ale pracownik niekoniecznie). Można złożyć oświadczenie o dobrowolnym przystąpieniu do ubezpieczenia (Befreiungserklärung rezygnuje z tego przywileju) — warto sprawdzić indywidualną historię.
Kontakt z DRV
Deutsche Rentenversicherung Bund: Ruhrstrasse 2, 10709 Berlin Infolinia: +49 800 1000 4800 (bezpłatna z Niemiec) W sprawie wniosków z zagranicy: Dienststelle Hamburg, Postfach 200180, 20008 Hamburg
Podstawa prawna
- Rozporządzenie (WE) nr 883/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady
- Rozporządzenie wykonawcze (WE) nr 987/2009
- Umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania PL-DE (Dz.U. 2005 nr 12 poz. 90)
