ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) i KRUS (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) różnią się przede wszystkim grupą ubezpieczonych oraz rodzajem działalności, którą obejmują; ZUS dotyczy pracowników i przedsiębiorców, podczas gdy KRUS jest przeznaczony dla rolników.
ZUS jest instytucją odpowiedzialną za ubezpieczenia społeczne dla osób zatrudnionych na umowach o pracę, przedsiębiorców oraz osób prowadzących działalność gospodarczą. Wysokość składek na ubezpieczenia społeczne w ZUS jest uzależniona od wysokości dochodów, a składka osób prowadzących działalność zależy od zadeklarowanej podstawy (nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia) i jest aktualizowana co roku działalność gospodarczą. ZUS zapewnia różnorodne świadczenia, w tym emerytury, renty, zasiłki chorobowe oraz macierzyńskie.
KRUS natomiast obsługuje rolników, w tym osoby prowadzące gospodarstwa rolne oraz ich domowników. Składki na ubezpieczenie w KRUS są znacznie niższe niż w ZUS i wynoszą 1 200 PLN rocznie dla ubezpieczonych w pełnym zakresie. KRUS oferuje podobne świadczenia, jak ZUS, ale w kontekście działalności rolniczej, co oznacza, że emerytury i renty są obliczane na podstawie innego systemu, uwzględniającego specyfikę pracy w rolnictwie.
ZUS i KRUS różnią się pod względem zasad obliczania emerytur. W ZUS emerytura jest obliczana na podstawie składek wpłaconych przez ubezpieczonego, a w KRUS na podstawie lat pracy w rolnictwie oraz powierzchni użytków rolnych. Średnia emerytura z ZUS to ok. 3 900 zł brutto miesięcznie, a z KRUS ok. 2 100 zł (dane GUS/ZUS za 2024 r.).
