KRUSemerytura

emerytura rolnicza

Emerytura z ubezpieczenia społecznego rolników

Czym jest emerytura rolnicza

Emerytura rolnicza to świadczenie KRUS (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) wypłacane rolnikom indywidualnym po osiągnięciu wieku emerytalnego i osiągnięciu wymaganego stażu w ubezpieczeniu rolniczym. System KRUS jest odrębny od ZUS i obejmuje rolników prowadzących gospodarstwa o powierzchni minimum 1 ha przeliczeniowy.

Świadczenie składa się z dwóch części: składkowej (obliczanej od liczby lat ubezpieczenia rolniczego) oraz uzupełniającej (gwarantowanej kwoty bazowej finansowanej z budżetu państwa). W praktyce część uzupełniająca stanowi około 70–80% świadczenia średniego rolnika.

Od 1 marca 2025 emerytura rolnicza minimalna wynosi 1 878,91 PLN brutto — taka sama jak emerytura ZUS minimalna. Średnia emerytura rolnicza jest o około 25% niższa od średniej emerytury ZUS, głównie z powodu krótszych staży i niższych podstaw wymiaru.

Komu przysługuje

Rolnik, który osiągnął powszechny wiek emerytalny (60 K / 65 M).
Posiadający minimum 25 lat ubezpieczenia rolniczego.
Rolnik, który zakończył prowadzenie gospodarstwa rolnego (przekazał gospodarstwo następcy lub sprzedał — od 2014 ten warunek został złagodzony).
Małżonek rolnika, jeżeli prowadził gospodarstwo wspólnie i był objęty ubezpieczeniem KRUS.

Jak obliczana jest kwota

Część składkowa: 1% emerytury podstawowej × liczba lat ubezpieczenia. Emerytura podstawowa = kwota równowartości najniższej emerytury ZUS (od 2025: 1 878,91 PLN).

Część uzupełniająca: świadczenie do poziomu emerytury podstawowej.

Łączna emerytura = część składkowa + uzupełniająca, jednak nie mniej niż 90% kwoty bazowej.

Przy zbiegu z emeryturą ZUS (rolnik miał także zatrudnienie poza gospodarstwem) — KRUS i ZUS wypłacają proporcjonalnie do okresów ubezpieczenia w każdym z systemów.

Przeciętne świadczenie według województw — 2024

Dane GUS BDL (subject P2860), stan na grudzień 2024. Ogółem (kobiety i mężczyźni łącznie), kwota brutto miesięcznie w PLN. Najwyższe: lubuskie (2224 PLN), najniższe: małopolskie (2045 PLN). Średnia 16 województw: 2126 PLN.

2045min · PLN

2224max · PLN

Źródło: GUS Bank Danych Lokalnych, subject P2860. Kliknij województwo → ficha regionalna.

Aktualne parametry prawne

Wiek emerytalny mężczyzn: 65 lat

Obowiązuje od: 1 października 2017 — nadal obowiązuje · Dz.U. 2016 poz. 1948 (ustawa z 16 listopada 2016 r.)

Aktualne

Wiek emerytalny kobiet: 60 lat

Obowiązuje od: 1 października 2017 — nadal obowiązuje · Dz.U. 2016 poz. 1948

Aktualne

Emerytura minimalna brutto: 1901.71 PLN/mies.

Obowiązuje od: 1 marca 2025 — nadal obowiązuje · Dz.U. 2025 — w trakcie ogłoszenia

Aktualne

Minimalny staż składkowy — mężczyźni: 25 lat

Obowiązuje od: 1 stycznia 1999 — nadal obowiązuje · Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118

Aktualne

Jak złożyć wniosek

Formularz

KRUS UD-1E — wniosek o emeryturę rolniczą

Gdzie złożyć

Oddział KRUS właściwy dla miejsca zamieszkania. Wymagane: zaświadczenia o okresach ubezpieczenia rolniczego, akty notarialne przekazania gospodarstwa.

Termin decyzji

30 dni od kompletnego wniosku.

Podstawa prawna

Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolnikówDz.U. 1990 nr 7 poz. 24 — art. 19–25

Najczęstsze pytania

Czy mogę pobierać jednocześnie emeryturę KRUS i ZUS?▼

Tak, jeżeli posiadam okresy ubezpieczenia w obu systemach. Każda emerytura jest obliczana proporcjonalnie do okresów w danym systemie i wypłacana niezależnie (renta proporcjonalna).

Czy KRUS waloryzuje emerytury?▼

Tak, 1 marca każdego roku, identycznym wskaźnikiem co ZUS (publikowanym przez GUS). System KRUS jest zharmonizowany z systemem ZUS w zakresie waloryzacji.

Co z 13. i 14. emeryturą?▼

Świadczenia jednorazowe (13. i 14. emerytura) przysługują rolnikom analogicznie jak emerytom ZUS — wypłacane przez KRUS w tym samym terminie i wysokości.

Jakie składki opłaca rolnik?▼

Składka kwartalna do KRUS w 2025 wynosi 168 PLN (emerytalno-rentowa) + 80 PLN (chorobowa, dobrowolna) + 71 PLN (wypadkowa). Łącznie ~250–320 PLN kwartalnie — znacznie niżej niż w ZUS.

Zastrzeżenie

Niniejsze wyliczenia mają charakter wyłącznie szacunkowy i informacyjny — nie stanowią wiążącej decyzji ani porady finansowej. Ostateczna decyzja w sprawie wysokości świadczenia należy do ZUS (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych).