emerytura rolnicza
KRUSemerytura

emerytura rolnicza

Emerytura rolnicza KRUS po min. 25 (K) lub 30 (M) latach ubezpieczenia w KRUS — składniki, wysokość i wniosek ERWD 2026.

985 253świadczeniobiorcy ogółem2025

Czym jest emerytura rolnicza

Emerytura rolnicza to świadczenie KRUS (Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego) wypłacane rolnikom indywidualnym po osiągnięciu wieku emerytalnego i osiągnięciu wymaganego stażu w ubezpieczeniu rolniczym. System KRUS jest odrębny od ZUS i obejmuje rolników prowadzących gospodarstwa o powierzchni minimum 1 ha przeliczeniowy.

Świadczenie składa się z dwóch części: składkowej (obliczanej od liczby lat ubezpieczenia rolniczego) oraz uzupełniającej (gwarantowanej kwoty bazowej finansowanej z budżetu państwa). W praktyce część uzupełniająca stanowi około 70–80% świadczenia średniego rolnika.

Od 1 marca 2026 emerytura rolnicza minimalna wynosi 1 978,49 PLN brutto — taka sama jak emerytura ZUS minimalna. Średnia emerytura rolnicza jest o około 25% niższa od średniej emerytury ZUS, głównie z powodu krótszych staży i niższych podstaw wymiaru.

Komu przysługuje

  • Rolnik, który osiągnął powszechny wiek emerytalny (60 K / 65 M).
  • Posiadający minimum 25 lat ubezpieczenia rolniczego.
  • Rolnik, który zakończył prowadzenie gospodarstwa rolnego (przekazał gospodarstwo następcy lub sprzedał — od 2014 ten warunek został złagodzony).
  • Małżonek rolnika, jeżeli prowadził gospodarstwo wspólnie i był objęty ubezpieczeniem KRUS.

Jak obliczana jest kwota

Część składkowa: 1% emerytury podstawowej × liczba lat ubezpieczenia. Emerytura podstawowa = kwota równowartości najniższej emerytury ZUS (od 1 marca 2026: 1 978,49 PLN).

Część uzupełniająca: świadczenie do poziomu emerytury podstawowej.

Łączna emerytura = część składkowa + uzupełniająca, jednak nie mniej niż 90% kwoty bazowej.

Przy zbiegu z emeryturą ZUS (rolnik miał także zatrudnienie poza gospodarstwem) — KRUS i ZUS wypłacają proporcjonalnie do okresów ubezpieczenia w każdym z systemów.

Przeciętne świadczenie według województw — 2024

Dane GUS BDL (subject P2860), stan na grudzień 2024. Ogółem (kobiety i mężczyźni łącznie), kwota brutto miesięcznie w PLN. Najwyższe: lubuskie (2224 PLN), najniższe: małopolskie (2045 PLN). Średnia 16 województw: 2126 PLN.

2045min · PLN
2224max · PLN

Źródło: GUS Bank Danych Lokalnych, subject P2860. Kliknij województwo → ficha regionalna.

Liczba świadczeniobiorców — ewolucja

Wykres liniowyOgółem: 2005=1642k, 2006=1584k, 2007=1528k, 2008=1476k, 2009=1424k, 2010=1373k, 2011=1325k, 2012=1284k, 2013=1244k, 2014=1210k, 2015=1202k, 2016=1193k, 2017=1174k, 2018=1156k, 2019=1120k, 2020=1083k, 2021=1036k, 2022=994k, 2023=975k, 2024=968k, 2025=985k901k1063k1224k1386k1548k1710k2005200820112014201720202023osobyOgółem 2005: 1642kOgółem 2006: 1584kOgółem 2007: 1528kOgółem 2008: 1476kOgółem 2009: 1424kOgółem 2010: 1373kOgółem 2011: 1325kOgółem 2012: 1284kOgółem 2013: 1244kOgółem 2014: 1210kOgółem 2015: 1202kOgółem 2016: 1193kOgółem 2017: 1174kOgółem 2018: 1156kOgółem 2019: 1120kOgółem 2020: 1083kOgółem 2021: 1036kOgółem 2022: 994kOgółem 2023: 975kOgółem 2024: 968kOgółem 2025: 985k
Źródło:ZUS — psz.zus.pl (2005–2025)

Aktualne parametry prawne

Wiek emerytalny mężczyzn: 65 lat

Obowiązuje od: 1 października 2017 — nadal obowiązuje · Dz.U. 2016 poz. 1948 (ustawa z 16 listopada 2016 r.)

Aktualne

Wiek emerytalny kobiet: 60 lat

Obowiązuje od: 1 października 2017 — nadal obowiązuje · Dz.U. 2016 poz. 1948

Aktualne

Emerytura minimalna brutto: 1978.49 PLN/mies.

Obowiązuje od: 1 marca 2026 — nadal obowiązuje · Komunikat Prezesa ZUS z 17.02.2026 (M.P. 2026 poz. 220)

Aktualne

Minimalny staż składkowy — mężczyźni: 25 lat

Obowiązuje od: 1 stycznia 1999 — nadal obowiązuje · Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118

Aktualne

Jak złożyć wniosek

Formularz

KRUS UD-1E — wniosek o emeryturę rolniczą

Gdzie złożyć

Oddział KRUS właściwy dla miejsca zamieszkania. Wymagane: zaświadczenia o okresach ubezpieczenia rolniczego, akty notarialne przekazania gospodarstwa.

Termin decyzji

30 dni od kompletnego wniosku.

Podstawa prawna

  • Ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolnikówDz.U. 1990 nr 7 poz. 24 — art. 19–25

Najczęstsze pytania

Najczęstsze pytania

Czy mogę pobierać jednocześnie emeryturę KRUS i ZUS?
Tak, jeżeli posiadam okresy ubezpieczenia w obu systemach. Każda emerytura jest obliczana proporcjonalnie do okresów w danym systemie i wypłacana niezależnie (renta proporcjonalna).
Czy KRUS waloryzuje emerytury?
Tak, 1 marca każdego roku, identycznym wskaźnikiem co ZUS (publikowanym przez GUS). System KRUS jest zharmonizowany z systemem ZUS w zakresie waloryzacji.
Co z 13. i 14. emeryturą?
Świadczenia jednorazowe (13. i 14. emerytura) przysługują rolnikom analogicznie jak emerytom ZUS — wypłacane przez KRUS w tym samym terminie i wysokości.
Jakie składki opłaca rolnik?
Składka kwartalna do KRUS w 2025 wynosi 168 PLN (emerytalno-rentowa) + 80 PLN (chorobowa, dobrowolna) + 71 PLN (wypadkowa). Łącznie ~250–320 PLN kwartalnie — znacznie niżej niż w ZUS.

Zastrzeżenie

Niniejsze wyliczenia mają charakter wyłącznie szacunkowy i informacyjny — nie stanowią wiążącej decyzji ani porady finansowej. Ostateczna decyzja w sprawie wysokości świadczenia należy do ZUS (Zakładu Ubezpieczeń Społecznych).

Borja Cifuentes — autor serwisu emeryturypolska.pl

Autor

Entuzjasta analizy danych publicznych i twórca serwisów statystycznych opartych na oficjalnych danych urzędowych.

Oblicz swoje świadczenie: Kalkulator emerytury rolniczej KRUS

Powiązane poradniki

Inne świadczenia w systemie

Terminy w słowniku

Kalkulatory emerytalne

← Wszystkie typy świadczeń