Wysokość przyszłej emerytury w systemie zdefiniowanej składki (NDC) zależy wprost od składek odprowadzonych przez całe życie zawodowe. Warto wiedzieć, ile, od czego i na jakie konto się je płaci.
Stopy składek na ubezpieczenia społeczne
Z wynagrodzenia brutto odprowadzane są cztery składki społeczne. Przyszłą emeryturę buduje wyłącznie pierwsza z nich:
| Ubezpieczenie | Łączna stopa | Pracownik | Pracodawca |
|---|---|---|---|
| Emerytalne | 19,52% | 9,76% | 9,76% |
| Rentowe | 8,00% | 1,50% | 6,50% |
| Chorobowe | 2,45% | 2,45% | — |
| Wypadkowe | 0,67–3,33% | — | całość |
Na Twoją emeryturę pracuje tylko składka emerytalna (19,52%). Składka rentowa finansuje renty z tytułu niezdolności do pracy i renty rodzinne — nie emeryturę.
Podstawa wymiaru
Podstawą jest co do zasady przychód brutto ze stosunku pracy (u przedsiębiorcy — zadeklarowana podstawa). Im wyższa i im dłużej opłacana, tym większy kapitał emerytalny na koncie.
Na jakie konto trafia składka emerytalna
Składka emerytalna dzieli się na dwie części:
- 12,22 pkt proc. → konto podstawowe w ZUS (I filar),
- 7,30 pkt proc. → subkonto (dla osób, które nigdy nie były w OFE) albo 4,38 pkt proc. na subkonto + 2,92 pkt proc. do OFE (dla członków OFE).
Różnica ma znaczenie przy dziedziczeniu: środki z subkonta i OFE podlegają dziedziczeniu, a kapitał z konta podstawowego — nie.
Limit 30-krotności
Roczna podstawa wymiaru składek emerytalnej i rentowej jest ograniczona do 30-krotności przeciętnego prognozowanego wynagrodzenia. W 2026 r. prognozowane wynagrodzenie wynosi 9 420 zł, więc limit to ok. 282 600 zł rocznie.
Po przekroczeniu limitu w danym roku składki emerytalno-rentowej już się nie pobiera — pensja netto rośnie do końca roku, a od stycznia naliczanie zaczyna się od nowa.
Przykład. Osoba zarabiająca 30 000 zł brutto miesięcznie osiąga limit 282 600 zł po ok. 9,4 miesiąca (koniec września). Od października do grudnia nie płaci już składki emerytalno-rentowej.
Limit ogłaszany jest co roku w obwieszczeniu Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.
Najczęstsze pytania
Czy składka od umowy zlecenia liczy się do emerytury? Tak, jeśli zlecenie jest oskładkowane (co do zasady jest, o ile nie zachodzi zbieg tytułów zwalniający ze składki). Umowa o dzieło nie podlega składkom emerytalnym.
Czy przedsiębiorca płaci 19,52% od zysku? Nie. Przedsiębiorca opłaca składkę od zadeklarowanej podstawy (nie niższej niż 60% prognozowanego wynagrodzenia, a na Małym ZUS plus — od dochodu), a nie od faktycznego zysku.
Gdzie sprawdzę zgromadzony kapitał? Na koncie w PUE/eZUS. Prognozę świadczenia policzysz w kalkulatorze emerytury.
Podstawa prawna: art. 15, 19 i 22 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych; art. 40–40a (subkonto).
