ZUSswiadczenie

świadczenie honorowe (100+)

Świadczenie dla osób, które ukończyły 100 lat

Czym jest świadczenie honorowe (100+)

Świadczenie honorowe, potocznie zwane emeryturą stulatków, to dodatkowe comiesięczne świadczenie pieniężne przyznawane automatycznie przez Prezesa ZUS osobom, które ukończyły 100 lat życia. Jest całkowicie niezależne od dotychczasowo pobieranego świadczenia emerytalnego lub rentowego — stanowi wyraz uznania państwa dla wyjątkowej długowieczności.

Świadczenie honorowe przyznawane jest z urzędu — nie wymaga odrębnego wniosku ze strony świadczeniobiorcy ani jego rodziny. ZUS identyfikuje osoby osiągające 100 lat na podstawie baz danych PESEL i automatycznie wystawia decyzję o przyznaniu świadczenia.

Kwota świadczenia honorowego jest równa wysokości minimalnej emerytury w danym roku (od 1 marca 2025: 1 878,91 PLN brutto miesięcznie). Podlega corocznej waloryzacji 1 marca razem z innymi świadczeniami ZUS.

Polska jest jednym z niewielu krajów w Europie posiadających ustawową formę honorowego świadczenia dla stulatków. Analogiczne instytucje istnieją w Japonii (Jukuju-Shouju — srebrny puchar kryształowy), Wielkiej Brytanii (list od króla), Francji (list od Prezydenta). Polskie świadczenie honorowe jako pieniężna forma uznania jest unikalną kombinacją gestu symbolicznego z realną pomocą finansową — w szczególności dla osób, które nie wypracowały prawa do pełnej emerytury ZUS.

Liczba stulatków w Polsce rośnie dynamicznie: z ok. 1 500 w 2000 roku do ok. 6 800 w 2023 roku, z prognozami przekroczenia 20 000 w 2040 roku (GUS, prognozy demograficzne 2023). Około 85% to kobiety — efekt wyższej oczekiwanej długości życia. Łączny koszt świadczeń honorowych dla budżetu państwa wynosi ok. 150 mln PLN rocznie (2025) i będzie rósł proporcjonalnie do liczby stulatków.

Komu przysługuje

Każda osoba, która ukończyła 100 lat i jest obywatelem polskim zamieszkałym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Osoby pobierające emeryturę lub rentę ZUS / KRUS / mundurową — świadczenie honorowe jest wypłacane dodatkowo, bez potrąceń.
Osoby nieposiadające prawa do żadnego innego świadczenia — świadczenie honorowe przysługuje samodzielnie.
Obywatele zagraniczni zamieszkali w Polsce — po spełnieniu warunków pobytowych.

Jak obliczana jest kwota

Kwota świadczenia honorowego = aktualna wysokość emerytury minimalnej obowiązująca w dniu ukończenia 100 lat.

Od 1 marca 2025: 1 878,91 PLN brutto miesięcznie.

Wypłacane przez ZUS łącznie z dotychczasowym świadczeniem lub osobno, jeśli nie ma innego świadczenia ZUS.

Świadczenie jest wolne od podatku dochodowego (na mocy art. 52a ustawy o PIT).

Wypłata w praktyce: ZUS synchronizuje dane z rejestrem PESEL. Na 2 miesiące przed 100. urodzinami systemy automatycznie identyfikują kandydata i generują decyzję. Decyzja jest wysyłana pocztą do miejsca zamieszkania (lub opiekuna prawnego w przypadku opieki instytucjonalnej). Świadczenie jest wypłacane na istniejący rachunek bankowy lub przekazem pocztowym, łącznie z dotychczasową emeryturą lub rentą. Wartość 1 878,91 PLN brutto (2025) po odliczeniu składki zdrowotnej 9% i podatku 0% (świadczenie honorowe jest zwolnione z PIT) daje ~1 710 PLN netto miesięcznie — realny dochód powyżej progu ubóstwa.

Jak złożyć wniosek

Formularz

Brak — świadczenie przyznawane z urzędu przez Prezesa ZUS

Gdzie złożyć

Brak konieczności składania wniosku. ZUS identyfikuje stulatków automatycznie na podstawie baz PESEL i przesyła decyzję pocztą.

Termin decyzji

Decyzja wydawana przed ukończeniem 100 lat, świadczenie wypłacane od miesiąca urodzin.

Podstawa prawna

Ustawa o świadczeniu honorowymDz.U. 2019 poz. 1455
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznychDz.U. 1991 nr 80 poz. 350 — art. 52a

Najczęstsze pytania

Czy muszę złożyć wniosek o świadczenie honorowe?▼

Nie. ZUS przyznaje świadczenie honorowe z urzędu, na podstawie danych PESEL. Decyzja jest wysyłana do domu przed ukończeniem setnych urodzin.

Czy świadczenie honorowe jest opodatkowane?▼

Nie. Jest zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na mocy art. 52a ustawy o PIT.

Ile stulatków pobiera to świadczenie w Polsce?▼

Według GUS w 2023 roku w Polsce żyło około 6 800 stulatków (osób w wieku 100+), z czego około 85% to kobiety. Liczba ta systematycznie rośnie — w 2000 roku było ich poniżej 1 500.

Czy świadczenie honorowe jest waloryzowane?▼

Tak. Jest równe minimalnej emeryturze, która jest waloryzowana 1 marca każdego roku. Automatycznie rośnie razem ze wskaźnikiem waloryzacji.

Czy świadczenie honorowe wlicza się do dochodu przy obliczaniu dodatku mieszkaniowego lub 500+?▼

Tak, jest wliczane do dochodu przy obliczaniu innych świadczeń socjalnych, choć jako świadczenie zwolnione z podatku dochodowego nie zwiększa podstawy opodatkowania. Dla celów kryterium dochodowego przy dodatkach mieszkaniowych i zasiłkach opiekuńczych — liczy się do dochodu. W praktyce stulatki rzadko korzystają z innych świadczeń dochodowych, bo samo świadczenie honorowe stanowi uzupełnienie dotychczasowej emerytury, nie zastąpienie.