umowa pokoleniowa (PAYG)

Umowa pokoleniowa (PAYG) to system finansowania świadczeń emerytalnych, w którym bieżące składki pracujących są wykorzystywane do wypłaty emerytur obecnym emerytom. W Polsce system ten oparty jest na zasadzie solidarności międzypokoleniowej, gdzie pokolenie pracujące finansuje emerytury pokolenia starszego. W 2023 roku wysokość składki na ubezpieczenie emerytalne wynosi 19,52% podstawy wymiaru, z czego 9,76% opłaca pracownik, a 9,76% pracodawca. System PAYG jest regulowany przez ustawę z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. Podstawa prawna: Dz.U. z 1998 r. nr 137, poz. 887.

Przykład

Jan, który ma 45 lat i przepracował 20 lat, płaci składkę emerytalną w wysokości 9,76% swojego wynagrodzenia brutto. Załóżmy, że jego miesięczne wynagrodzenie wynosi 5 000 PLN. W takim przypadku Jan odprowadza 488 PLN na ubezpieczenie emerytalne, a jego pracodawca dokłada kolejne 488 PLN. W sumie do systemu PAYG trafia 976 PLN miesięcznie, które są wykorzystywane do wypłaty emerytur obecnym emerytom, w tym jego rodzicom, którzy już korzystają z tych świadczeń. W ten sposób Jan uczestniczy w umowie pokoleniowej, wspierając finansowo starsze pokolenie.