ZUSswiadczenie

świadczenie przedemerytalne

Świadczenie przed osiągnięciem wieku emerytalnego po utracie pracy

Czym jest świadczenie przedemerytalne

Świadczenie przedemerytalne to świadczenie ZUS (finansowane z budżetu państwa, nie z FUS) przeznaczone dla osób, które utraciły pracę w wieku zbliżonym do emerytalnego i nie mogą znaleźć nowego zatrudnienia ze względu na wiek. Stanowi pomostkę finansową do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego.

Świadczenie przysługuje osobom, które przez co najmniej 180 dni pobierały zasiłek dla bezrobotnych i nadal nie podjęły pracy. Zarejestrowanie w urzędzie pracy i aktywne poszukiwanie zatrudnienia przez wymagany okres to warunki niezbędne do nabycia prawa.

Kwota świadczenia przedemerytalnego jest stała i ustalana corocznie przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej — od 1 marca 2025 wynosi 1 878,91 PLN brutto miesięcznie (równa emeryturze minimalnej).

Świadczenie przedemerytalne funkcjonuje w polskim prawie od 2004 roku (ustawa Dz.U. 2004 nr 120 poz. 1252), zastępując wcześniej obowiązujące zasiłki przedemerytalne z Funduszu Pracy. Zmiana miała na celu połączenie aktywizacyjnej funkcji urzędu pracy (180 dni aktywnego poszukiwania zatrudnienia) z funkcją ochronną ZUS (wypłata świadczenia po wyczerpaniu zasiłku). System skonstruowano tak, by nie opłacało się 'siedzieć' na zasiłku bez podjęcia próby zatrudnienia — stąd obowiązek rejestracji i 180 dni czekania.

Grupy korzystające najczęściej ze świadczenia przedemerytalnego: (1) pracownicy restrukturyzowanych zakładów przemysłowych (stocznie, kopalnie, huty), którzy stracili pracę w wieku 55–62 lat; (2) osoby ze słabo transferowalnym wykształceniem zawodowym (operatorzy maszyn, górnicy); (3) kobiety w tradycyjnie rolach opiekunek, które pracowały do 50–55 lat i mają 20-letni staż. Szczyt wypłacanych świadczeń przypadł na lata 2005–2010 (transformacja sektora górniczego), a liczba odbiorców stabilizuje się na ok. 50 000 osób rocznie.

Komu przysługuje

Kobieta po ukończeniu 55 lat (mężczyzna — 60 lat) z minimalnym stażem 20 lat (K) / 25 lat (M).
Zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotna przez co najmniej 180 dni od dnia rejestracji.
Pracę utraciła z przyczyn dotyczących zakładu pracy (zwolnienie grupowe, upadłość, likwidacja, restrukturyzacja) — lub z innych przyczyn, jeśli staż wynosi 35 lat (K) / 40 lat (M).
Wiek emerytalny nie musi być osiągnięty — wystarczy wiek 55/60 lat.

Jak obliczana jest kwota

Kwota świadczenia jest jednolita — niezależna od stażu ani dotychczasowych zarobków.

Od 1 marca 2025: 1 878,91 PLN brutto miesięcznie (tyle, co emerytura minimalna).

Świadczenie jest waloryzowane 1 marca każdego roku razem z emeryturami.

Nie podlega zawieszeniu przy dorabianiu do kwoty 25% przeciętnego wynagrodzenia. Przy wyższych zarobkach — proporcjonalne zmniejszenie lub zawieszenie.

Przykład (2025): Pani Kazimiera, 58 lat, pracowała 22 lata w zakładzie odzieżowym, który ogłosił upadłość. Po 6 miesiącach zasiłku dla bezrobotnych (180 dni) składa wniosek do ZUS. Warunki spełnione: wiek 55+ (ma 58 lat), staż 22 lata (wymagane 20 lat K), rozwiązanie umowy z przyczyn leżących po stronie zakładu (upadłość). Przysługuje jej świadczenie w kwocie 1 878,91 PLN brutto/miesiąc, do momentu ukończenia 60 lat. Może dorabiać do 25% przeciętnego wynagrodzenia (ok. 1 900 PLN/mies. w 2025) bez zmniejszenia świadczenia. Po 60. urodzinach ZUS automatycznie wszczyna procedurę obliczenia emerytury i Pani Kazimiera może przejść na emeryturę powszechną.

Jak złożyć wniosek

Formularz

Wniosek ZUS Rp-26 — wniosek o świadczenie przedemerytalne

Gdzie złożyć

Oddział ZUS po spełnieniu warunku 180 dni zasiłku dla bezrobotnych. Urząd pracy przekazuje zaświadczenie o pobieraniu zasiłku. Wymagane: dokumenty potwierdzające rozwiązanie stosunku pracy z przyczyn leżących po stronie pracodawcy.

Termin decyzji

30 dni od kompletnego wniosku.

Podstawa prawna

Ustawa o świadczeniach przedemerytalnychDz.U. 2004 nr 120 poz. 1252 — art. 2 (warunki), art. 4 (wysokość), art. 10 (zawieszenie)

Najczęstsze pytania

Czy mogę pracować pobierając świadczenie przedemerytalne?▼

Tak, do kwoty 25% przeciętnego wynagrodzenia (ok. 1 800 PLN w 2025). Zarobki między 25% a 70% powodują zmniejszenie świadczenia, powyżej 70% — zawieszenie. Konieczne jest poinformowanie ZUS o podjęciu pracy.

Jak długo mogę pobierać świadczenie przedemerytalne?▼

Do dnia osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego (60 K / 65 M). Wtedy ZUS automatycznie przelicza emeryturę powszechną i kieruje wniosek do rozpatrzenia.

Co jeśli pracodawca zwolnił mnie z innych przyczyn niż likwidacja?▼

Jeśli staż wynosi co najmniej 35 lat (K) / 40 lat (M), świadczenie przysługuje niezależnie od przyczyny zwolnienia. Przy krótszym stażu — konieczne zwolnienie z przyczyn leżących po stronie zakładu.

Czy 13. i 14. emerytura przysługuje przy świadczeniu przedemerytalnym?▼

Tak. Pobierający świadczenie przedemerytalne otrzymują 13. i 14. emeryturę na tych samych zasadach co emeryci, w tej samej kwocie równej minimalnej emeryturze.

Czy czas pobierania świadczenia przedemerytalnego liczy się do stażu emerytalnego?▼

Nie — czas pobierania świadczenia przedemerytalnego nie jest ani okresem składkowym, ani nieskładkowym w rozumieniu ustawy FUS. Nie powiększa stażu ani nie powiększa kapitału NDC. Jedynym wyjątkiem jest sytuacja, gdy osoba pobierająca świadczenie jednocześnie podejmuje pracę i odprowadza składki — wówczas te miesiące pracy są wliczane do stażu i kapitału. Świadczenie przedemerytalne jest finansowane z budżetu państwa, nie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.